Rodzaje wad zgryzu u dzieci

Najzwyklejszy uśmiech posiada iście magiczną moc. Ten szczery, dziecięcy sprawia, że w mgnieniu oka wybaczamy nawet największe przewinienia. Koi nasze nerwy, poprawia humor i ułatwia nawiązywanie przyjaźni Naszym Dzieciom. W dorosłym życiu rola uśmiechu jest równie ważna. Stanowi on bowiem przepustkę do serc innych ludzi i niejednokrotnie decyduje o sukcesie zawodowym. I choć jest to brutalne, nie każdy uśmiech potrafi góry przenosić. Musi być bowiem piękny. Z równymi i białymi ząbkami, bez braków w uzębieniu czy wad zgryzu. Na występowanie tych ostatnich, co ciekawe, mamy pewien wpływ. Dowiedzmy się zatem co je wywołuje oraz jakie są wady zgryzu u dzieci.

Wada zgryzu – co to takiego?

Wady zgryzu u dzieci występują nawet u 43-80% maluchów w Polsce. Są pewnym rodzajem zaburzeń w budowie i czynnościach narządów jamy ustnej. Mogą dotyczyć poszczególnych zębów, całych łuków zębowych, bądź wzajemnych relacji między nimi. Wady zgryzu u dzieci nie tylko ograniczają estetykę ich uśmiechów, ale i znacząco wpływają na zmianę rysów twarzy. Ponadto, mogą zaburzać oddychanie, powodować trudności w żuciu i połykaniu oraz zniekształcać mowę. Wady zgryzu wiążą się również z problemami zdrowotnymi, bowiem przysparzają trudność w zachowaniu odpowiedniej higieny jamy ustnej, wpływają na żywotność zębów i zwiększają ryzyko infekcji bakteryjnych. Wady zgryzu u dzieci mogą przejawiać się już w momencie, gdy maluch posiada pełne uzębienie mleczne, co na ogół ma miejsce około 3-4. roku życia. Jest to też pierwszy moment, w których możemy zgłosić się do ortodonty w celu zbadania zgryzu. Kolejne badania należy przeprowadzić między 7. a 9. oraz między 10. a 12. rokiem życia. Warto w tym momencie dodać, że to właśnie dzieciństwo uważane jest za najlepszy moment na wdrożenie odpowiedniej terapii ortodontycznej. Leczenie przynosi wówczas najszybsze efekty, bowiem kości maluchów są bardziej „plastyczne” i co za tym idzie – podatne na zmiany aniżeli kości dorosłych.

Wady zgryzu u dzieci – przyczyny

Powstanie ewentualnej wady zgryzu nie zawsze zależy od nas samych. Część z nich ma bowiem charakter wrodzony i powstaje już w życiu płodowym, a zwłaszcza podczas dwóch pierwszych miesięcy ciąży. Wśród ich przyczyn możemy wymienić zarówno czynniki dziedziczne, jak i płynące ze środowiska zewnętrznego, które oddziałują na organizm przyszłej mamy. Zaliczamy do nich przebyte w czasie ciąży choroby (cukrzyca, toksoplazmoza, grypa, opryszczka, różyczka, listerioza), przyjmowane leki (sulfonamidy, chinina) czy stosowane używki (narkotyki, alkohol, nikotyna). Wrodzone wady zgryzu u dzieci mogą wynikać również z zaburzeń metabolicznych, niedożywienia przyszłej mamy czy nawet nieprawidłowej budowy jej macicy. Wpływ na nie mają także niedobory witamin (chociażby A czy B2), przebyte wstrząsy psychiczne oraz naświetlanie promieniami rentgenowskimi. Wady zgryzu u dzieci na ogół mają jednak charakter nabyty, co oznacza, że rozwijają się dopiero po naszym urodzeniu, a co za tym idzie – to właśnie my sami w głównej mierze jesteśmy za nie odpowiedzialni. U maluchów w wieku żłobkowym i przedszkolnym wynikają najczęściej ze szkodliwych przyzwyczajeń, takich jak ssanie smoczka, kciuka, policzków czy warg, stałego oddychania z otwartymi ustami oraz zgrzytania zębami. Nabyte wady zgryzu u dzieci stanowią również konsekwencję nieprawidłowego układania języka podczas wymowy i połykania, obgryzania paznokci czy ołówków, a nawet – niewłaściwego układania niemowlęcia do snu. Co to oznacza? Ano to, że główka naszego niemowlaka nie może być ani za wysoko (bo uciska bródkę i hamuje jej wzrost do przodu powodując przodozgryz u dziecka), ani za nisko (bo mięśnie żujące zbyt mocno ciągną do tyłu żuchwę powodując tyłozgryz u dzieci). Jakby tego było mało, na wady zgryzu u dzieci (a dokładniej na boczne przemieszczenie żuchwy czy zgryz krzyżowy) może mieć także wpływ spanie wyłącznie na jednym boku. Ponadto, wśród innych przyczyn powodujących nabyte wady zgryzu wymienić możemy przedwczesną utratę zębów (i mlecznych i stałych), przetrwanie mleczaków oraz urazy w obrębie części twarzowej czaszki.

Wady zgryzu u dzieci – rodzaje

Łącznie możemy wyróżnić nawet kilkanaście różnych wad zgryzu. Większość z nich rozpatrujemy w odniesieniu do trzech płaszczyzn, to znaczy pośrodkowej (dzieli nasze ciało na dwie symetryczne części), czołowej (przebiega równolegle do podłoża i styka się z czołem) i poziomej (przechodzi na wysokość kontaktu zębów dolnych z górnymi). W stosunku do pierwszej z nich mogą wystąpić wady zgryzu u dzieci charakteryzujące się zwężeniem, rozszerzeniem czy asymetrią, takie jak zgryz krzyżowy, zgryz przewieszony i boczne przemieszczenie żuchwy. W odniesieniu do kolejnej płaszczyzny, to znaczy czołowej, wymieniamy wady przednio-tylne, które objawiają się cofnięciem lub wysunięciem zgryzu. Są to wady dotylne (tyłozgryz u dzieci) i wady doprzednie (przodożuchwie i przodozgryz u dziecka). Wady zgryzu u dzieci odnoszące się do płaszczyzny poziomej powodują natomiast wydłużenia i skrócenia w obrębie dolnego odcinka twarzy. Mówimy wówczas o wadach pionowych, takich jak zgryz głęboki czy zgryz otwarty. Ponadto, istnieją wady zgryzu, które odnoszą się równocześnie do wszystkich wspomnianych trzech płaszczyzn – jest to małożuchwie, wielkożuchwie, mała szczęka i wielka szczęka. Ostatnią grupę wad zgryzu stanowią te, które odnoszą się do samych zębów. Są to między innymi stłoczenia zębowe, wynikające z braku miejsca w łuku dla wszystkich zębów, w rezultacie czego niektóre z nich wyrzynają się w nieprawidłowym miejscu czy pod złym kątem. Jest też wielko- i małozębie, czyli zaburzenia budowy w obrębie korzeni zębów objawiające się istnieniem zębów zrośniętych czy zlanych. Oprócz powyższych, wyróżnia się wady związane z nieprawidłową liczbą zębów, bądź ich nieprawidłowym położeniem.

Tyłozgryz u dzieci

Tyłozgryz u dzieci to najczęściej spotykana wada zgryzu, stanowiąca nawet 45% wśród wszystkich zdiagnozowanych zaburzeń zgryzu. Zasadniczo, polega on na cofnięciu całego dolnego łuku zębowego względem łuku górnego (tzw. tyłozgryz całkowity), cofnięciu lub przechyleniu wyłącznie dolnych przednich zębów (tzw. tyłozgryz częściowy) lub zwiększonym doprzednim wzroście kości szczęki względem żuchwy (tzw. tyłozgryz rzekomy). W przypadku tyłozgryzu częściowego, ustawienie zębów bocznych jest zupełnie prawidłowe, lecz w wyniku cofnięcia się pojedynczych siekaczy dolnych i wychylenia górnych, dochodzi do powstania szpary dotylnej. Do tyłozgryzu zaliczamy również tzw. tyłożuchwie czynnościowe (żuchwa uległa cofnięciu, lecz jest prawidłowej budowy) i jego najbardziej zaawansowaną formę w postaci tyłożuchwia morfologicznego (tzw. retrogenia). W jego przypadku, zahamowaniu ulega doprzedni wzrost żuchwy i dodatkowo, występują zmiany w jej budowie (słowem – żuchwa jest za mała w stosunku do szczęki). Tyłozgryz u dzieci na ogół uwidacznia się w momencie wyrzynania zębów stałych, mniej więcej po 7. roku życia. W wyglądzie malucha, manifestuje się cofniętą bródką, wywiniętą wargą dolną i pogłębioną bruzdą wargowo-bródkową. U Pacjentów cierpiących na retrogenię, zmiany w wyglądzie twarzy bywają jeszcze bardziej dotkliwe. Bródka jest bowiem wyjątkowo spłaszczona, żuchwa jeszcze bardziej cofnięta, a dolny odcinek twarzy ulega znaczącemu wydłużeniu, w rezultacie czego Pacjenci mają tzw. ptasi profil.
Ten rodzaj wady zgryzu u dzieci rzadko kiedy bywa wadą dziedziczną. Najczęściej, dochodzi do niego w wyniku wydłużonego okresu ssania smoczka, palców czy wargi dolnej, bądź zbyt częstego i długiego karmienia butelką. Tyłozgryz u dzieci może również stanowić konsekwencję zbyt wczesnej utraty mlecznych dolnych siekaczy, nieprawidłowego oddychania (tzn. przez usta), lub niedoboru witaminy D w okresie intensywnego wzrostu malucha. Natomiast w przypadku tyłożuchwia morfologicznego, przyczynę może stanowić uszkodzenie stawu skroniowo-żuchwowego do którego doszło w wyniku upadku na brodę w pierwszych latach życia malucha, lub ogólnoustrojowego zakażenia organizmu (sepsy). Ponadto, retrogenia może wynikać z występowania niektórych wad genetycznych (np. zespół Pierre-Robin’a).

Tyłozgryz u dzieci – konsekwencje i leczenie

Warto wiedzieć, że tyłozgryz u dzieci niesie za sobą szersze konsekwencje aniżeli wspomniane już, charakterystyczne zmiany w wyglądzie twarzy. Przyczynia się bowiem do nierównomiernego ścierania zębów, przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych i znacznie utrudnia higienę jamy ustnej, z racji czego zwiększa ryzyko wystąpienia stanów zapalnych jamy ustnej i próchnicy. Ten rodzaj wady zgryzu u dzieci może również wywoływać bóle głowy typu migrenowego, oraz, z racji uniemożliwienia dokładnego gryzienia pokarmów, problemy żołądkowe. Oczywiście jesteśmy w stanie uniknąć wszystkich powyższych następstw tejże wady zgryzu, jeżeli podejmiemy odpowiedniego rodzaju leczenie. To znaczy jakie? To już zależy w głównej mierze od wieku Pacjenta. Generalnie, w przypadku maluchów u których nie zakończył się jeszcze okres wzrostu, terapia ortodontyczna uważana jest za znacznie łatwiejszą i szybszą. Tyłozgryz u dzieci, podobnie jak inne wady zgryzu u dzieci, leczy się oczywiście za pomocą aparatu ortodontycznego. Nie zawsze stałego, bo często, na wczesnym etapie rozwoju zaburzenia, wystarczający okazuje się być aparat ruchomy (zdejmowalny), zakładany przez malucha wyłącznie na noc. Sam aparat to jednak jedynie połowa sukcesu, bowiem plan leczenia tyłozgryzu u dziecka powinien również uwzględniać zestaw specjalnych ćwiczeń mięśni mimicznych i narządu żucia. Należy także pamiętać, że o ile powyższe metody pozwolą nam wyleczyć wadę zgryzu u Małego Pacjenta, o tyle, nie są w stanie wyeliminować przyczyn jej powstania. A to równie ważne, bo w przeciwnym razie, tyłozgryz u dzieci, mimo ukończenia leczenia ortodontycznego, może kiedyś w przyszłości powrócić. Dlatego, każdy Mały Pacjent ze zdiagnozowanym tyłozgryzem, w zależności od przyczyny powstania zaburzenia, powinien być pod opieką konkretnego specjalisty – m. in. laryngologa, fizjoterapeuty, alergologa czy logopedy. W przypadku dzieci starszych i osób dorosłych, leczenie tyłozgryzu polega na ogół na zastosowaniu odpowiedniego aparatu ortodontycznego stałego. Warto również dodać, że tyłozgryz u dzieci i osób dorosłych wynikający z wady szkieletowej (np. retrogenia), w większości przypadków wymaga wdrożenia odpowiedniego chirurgicznego leczenia ortognatycznego.

Przodozgryz u dziecka

Przodozgryz u dziecka jest zaburzeniem zgryzu najrzadziej występującym w Polsce, stanowiącym około 8-10% wśród wszystkich wad zgryzu, diagnozowanym jedynie u około 3% Europejczyków. Najprościej mówiąc, stanowi przeciwieństwo tyłozgryzu, chociaż, po zagłębieniu się w szczegóły, okazuje się być znacznie bardziej złożoną wadą. Przodozgryz u dziecka polega na wysunięciu całego dolnego łuku zębowego (tzw. przodozgryz całkowity) bądź jedynie jego przedniej części (tzw. przodozgryz częściowy) przed łuk górny. Trzecią postacią tejże wady zgryzu u dzieci jest przodozgryz rzekomy, w którym dochodzi do zahamowania doprzedniego wzrostu szczęki, w rezultacie czego dolny łuk zębowy sprawia wrażenie wysuniętego. Przodozgryz u dziecka czy u osoby dorosłej nadaje im surowego wyrazu twarzy i dodaje lat. Sprawia, że bruzda wargowo-bródkowa staje się wygładzona, dolna warga i broda mocno wysunięte, a policzki wklęsłe. W wyglądzie twarzy manifestuje się również wydłużeniem jej dolnego odcinka i wklęsłym profilem. W przypadku bardzo nasilonego wzrostu żuchwy, czyli tzw. progenii będącej wadą genetyczną, broda Pacjenta jest jeszcze bardziej zaznaczona, a środkowa część twarzy w profilu wygląda właściwie.
Przodozgryz u dziecka niekiedy uwarunkowany jest genetycznie i występuje u maluchów cierpiących na zespół Aperta, Downa, Crouzona, lub posiadających rozszczep podniebienia. W większości przypadków jest jednak wadą nabytą, wynikającą z długotrwałego okresu ssania kciuka czy wargi górnej. Przyczyną przodozgryzu może być również nieprawidłowa pozycja niemowlaka podczas snu, to znaczy, ze zbyt wysoko ułożoną głową. Za powstanie tego rodzaju wady zgryzu u dzieci bardzo często odpowiadają także przerośnięte migdałki, które utrudniają oddychanie i poniekąd zmuszają malucha do wysuwania żuchwy do przodu. Dziecko przy tym utrwala sobie nieprawidłowy typ oddychania (przez usta) i sprawia, że język układa się w złej pozycji. Precyzując – zamiast opierać się na podniebieniu przez większość czasu leży na dnie jamy ustnej, utrwalając przy tym niemowlęcy typ połykania i przyczyniając się również do powstania przodozgryzu u dziecka.

Przodozgryz u dziecka – konsekwencje i leczenie

Przodozgryz u dziecka czy u osoby dorosłej znacząco zmienia rysy twarzy i sprawia, że ta staje się mało przyjazna i znacznie starsza aniżeli jest w rzeczywistości. Obniżona pozycja języka, stanowiącą jedną z głównych przyczyn tej wady zgryzu u dzieci, powoduje codzienne problemy chociażby w oddychaniu. Maluch, o czym już wspomnieliśmy, utrwala sobie niemowlęcy sposób połykania, który w normalnych warunkach powinien zaniknąć maksymalnie około 3 roku życia. A jaki to ma związek z konsekwencjami przodozgryzu? Ano taki, że podczas przełykania śliny, dziecko wsuwa język między zęby naciskając na nie od wewnątrz. Wówczas u dziecka pojawia się wada wymowy, a dokładniej seplenienie. A jak leczy się przodozgryz u dziecka? Oczywiście ortodontycznie, przy czym odpowiednią terapię najlepiej jest wdrożyć jeszcze w momencie, gdy maluch posiada uzębienie mieszane tzn. między 5. a 10. rokiem życia. Wówczas, najłatwiej jest bowiem wpłynąć na zmianę relacji szkieletowych, a dokładniej poszerzyć i wysunąć szczękę do przodu. Do tego celu, u dzieci znajdujących się w okresie intensywnego wzrostu, na ogół wystarcza zastosowanie ruchomego aparatu ortodontycznego, np. popularnej płytki Schwarza. Równolegle do stosowania aparatu wewnątrzustnego, ortodonci zalecają noszenie tzw. maski twarzowej. Ta, w bardzo skuteczny sposób stymuluje doprzedni rozwój szczęki i tym samym pozwala uniknąć w przyszłości niezbyt przyjemnego zabiegu operacyjnego. Należy jednak pamiętać, że obydwa wspomniane narzędzia wykazują skuteczność w leczeniu jedynie wówczas, gdy są regularnie stosowane. To znaczy każdego dnia, przez około 16 godzin dziennie. Oprócz leczenia ortodontycznego, niezmiernie ważne jest wyeliminowanie przyczyn przodozgyzu u dziecka. W przypadku obniżonej pozycji języka maluch powinien regularnie wykonywać odpowiednie ćwiczenia pozycji języka, a w przypadku nieprawidłowego toru oddechowego (tzn. przez usta) – ćwiczenia oddechowe. Jeżeli przodozgryz u dziecka leczony jest dopiero w okresie ukształtowanego, pełnego uzębienia stałego, niezbędne jest zastosowanie stałego aparatu ortodontycznego. Jeśli przodozgryz u Pacjenta jest bardzo rozwinięty, po wyprostowaniu zębów za pomocą aparatu bardzo często przeprowadza się zabieg chirurgiczny, który pozwala zmienić pozycję kości wysuwając tym samym szczękę bądź cofając żuchwę. Warto również dodać, że jeżeli przodozgryz u dziecka jest uwarunkowany genetycznie, efekt końcowy leczenia jest trudny do przewidzenia. Może się bowiem zdarzyć, że mimo odpowiedniej terapii w okresie dzieciństwa, po wejściu Pociechy w skok pokwitaniowy, jej żuchwa zacznie wzrastać.

Zgryz krzyżowy u dziecka

Czym charakteryzuje się prawidłowy zgryz? Ano tym, że zęby górne delikatnie zachodzą na zęby dolne. W przypadku zgryzu krzyżowego mamy natomiast do czynienia dokładnie z odwrotną zależnością, czyli z zachodzeniem zębów dolnych na górne. W zależności od tego, na jakim odcinku wspomniane zaburzenie ma miejsce, możemy wyróżnić zgryz krzyżowy całkowity, przedni i boczny. W przypadku pierwszego z nich, na łuk górny zachodzi połowa łuku zębowego dolnego. Sytuacja ta na ogół wynika ze zbyt wąskiego górnego łuku zębowego lub zbyt szerokiego łuku dolnego. Tego rodzaju zgryz krzyżowy u dziecka objawia się zapadnięciem wargi górnej, uwypukleniem dolnej i niekiedy przesuniętą linią pośrodkową między zębami jedynkami. Owa linia to nic innego jak widoczna między wspomnianymi zębami przerwa. Jej kompletne przesunięcie, wraz z asymetrią warg i ,częstokroć, bocznym przesunięciem żuchwy występuje natomiast w przypadku zgryzu krzyżowego przedniego. Ten rodzaj wady zgryzu u dzieci charakteryzuje się zachodzeniem wszystkich przednich zębów dolnego łuku na górne zęby przednie. Ostatnim rodzajem jest zgryz boczny, w którym dolne boczne zęby zachodzą na górne boczne zęby z jednej strony (tzw. zgryz krzyżowy boczny jednostronny) lub z obu stron (zgryz krzyżowy boczny obustronny). Zaburzenie to na ogół wynika ze zwężenia szczęki i nie jest zauważalne dla osoby postronnej (a co za tym idzie nie niesie za sobą zmiany rysów twarzy). No dobrze, a czym tak właściwie, zgryz krzyżowy może być spowodowany? Otóż tego rodzaju wady zgryzu u dzieci mogą mieć charakter wrodzony, a dokładniej wynikać z uwarunkowań genetycznych czy nieprawidłowego przebiegu ciąży mamy (zła dieta, używki, nadużywanie leków czy przebyte choroby wirusowe). Zgryz krzyżowy może również być nabyty i wynikać ze złych nawyków maluszka w pierwszych latach życia. Wśród nich możemy wymienić zbyt długie karmienie butelką czy długotrwałe ssanie kciuka bądź smoczka. Wpływ na owe zaburzenie mieć też może zgrzytanie zębami i oddychanie przez usta, a w przypadku starszych dzieci i osób dorosłych nieprawidłowe wypełnienia stomatologiczne zębów. Warto także dodać, że zgryz krzyżowy może stanowić konsekwencję niewprowadzenia twardych, stałych pokarmów do diety malucha oraz… zaawansowanej próchnicy. Ta bowiem stosunkowo często zmusza do przeprowadzenia przedwczesnej ekstrakcji zębów niemożliwych do wyleczenia. Z kolei nieuzupełniane braki zębowe z czasem doprowadzają do przesunięcia się zębów.

Zgryz krzyżowy leczenie u dzieci

Zgryz krzyżowy, podobnie jak wszystkiego rodzaju wady zgryzu u dzieci czy osób dorosłych, nie powinien być nigdy lekceważony. Nie tylko zmienia rysy twarzy, ale i prowadzi bowiem do asymetrii sił zgryzowych oraz zaburza tor odwodzenia żuchwy. W tej sytuacji dolna szczęka przy otwieraniu ust zamiast poruszać się w linii prostej, zbacza w stronę wady (a przy tym głośno trzeszczy). Zgryz krzyżowy z czasem może również doprowadzić do pojawienia się zgryzu przewieszonego, którego cechą charakterystyczną jest fakt, że zęby dolne i górne w ogóle się nie stykają. Żeby uniknąć wszystkich powyższych konsekwencji należy oczywiście wdrożyć odpowiednią terapię. Jaką? Po wpisaniu w wyszukiwarkę internetową hasła „zgryz krzyżowy leczenie u dzieci” dowiadujemy się, że jest ona w zasadzie podobna do tych stosowanych w przypadku innych wad zgryzu u dzieci. A zatem, u maluchów w okresie rozwojowym (a więc posiadających uzębienie mleczne) stosuje się ruchomy aparat ortodontyczny, a u pacjentów z uzębieniem stałym – aparat stały. Aparat ortodontyczny (np. Hyrax, Hass czy Lip Bumber) w zależności od potrzeb pozwala bowiem rozbudować łuk zębowy czy wyrównać krzywe zęby. Niestety w zaawansowanej postaci zgryzu krzyżowego, w której doszło do zaburzenia symetrii szczęki w stosunku do żuchwy, niezbędnym elementem leczenia jest przeprowadzenie zabiegu z zakresu chirurgii szczękowej. Nie należy również zapominać, że równolegle do leczenia ortodontycznego, powinna odbywać się współpraca z odpowiednimi specjalistami. Ci pomogą wyeliminować pacjentowi wszystkie przyczyny powstania tej wady zgryzu u dzieci np. stosując mioterapię czyli ćwiczenie mięśni mimicznych i narządu żucia.

Boczne przemieszczenie żuchwy

Boczne przemieszczenie żuchwy, zwane również laterogenią, jest zaburzeniem polegającym na przesunięciu wargi dolnej i bródki w lewą lub prawą stronę. Wadzie tej bardzo często towarzyszy doprzednie ustawienie dolnych zębów, a więc sytuacja, w której przednie dolne zęby ustawiają się przed górnymi. Zaburzenie to może mieć charakter morfologiczny (i wiązać się z nieprawidłową budową anatomiczną żuchwy), bądź czynnościowy (i wynikać wówczas z nieprawidłowej pracy mięśni). Boczne przemieszczenie żuchwy na ogół stanowi następstwo innych, istniejących już zaburzeń zgryzu oraz zmian napięcia tkankowego w obrębie twarzoczaszki. Tego rodzaju wady zgryzu u dzieci mogą mieć również charakter nabyty i stanowić konsekwencję długotrwałego układania niemowlaka do snu na jednym boku. Warto bowiem wiedzieć, że ciało maluszka, a już zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia jest wyjątkowo plastyczne, a co za tym idzie podatne na działanie wszelkich czynników zewnętrznych. Dolegliwości tej towarzyszy nie tylko wyraźna asymetria rysów twarzy, wynikająca z przesunięcia w bok dolnego odcinka twarzy, ale i szereg problemów zdrowotnych. Pacjenci cierpiący na boczne przemieszczenie żuchwy mogą bowiem zgrzytać zębami i zbyt mocno je zaciskać (tzw. bruksizm), posiadać nieprawidłowy tor oddechowy (przez usta) oraz wady wymowy. Laterogenia może ponadto powodować przewlekłe bóle głowy, problemy ze stawami skroniowo-żuchwowymi czy nawet nadmierne wydzielanie śliny. A jak się to leczy? Oczywiście ortodontycznie. U dzieci mniejszych stosuje się aparat ortodontyczny ruchomy, a u tych starszych oraz u osób dorosłych zakłada się aparat stały. Niestety w wielu przypadkach sama terapia ortodontyczna okazuje się niewystarczająca, więc kolejnym krokiem jest wykonanie osteotomii. Jest to zabieg chirurgiczny, który polega na przecięciu kości żuchwy i ustawieniu jej w prawidłowej pozycji za pomocą tytanowych śrubek czy płytek. Koniecznym etapem leczenia jest również odpowiednia fizjoterapia stomatologiczna, która pozwoli pacjentowi pozbyć się nieprzyjemnych konsekwencji wynikających z bocznego przemieszczenia żuchwy (tzn. bruksizmu czy wzmożonego napięcia mięśni twarzy).

Zgryz przewieszony

Zgryz przewieszony, podobnie jak boczne przemieszczenie żuchwy, w większości przypadków nie występuje jako samodzielna wada zgryzu, lecz współistnieje z innymi zaburzeniami. Spotkać go można chociażby tam, gdzie zdiagnozowano tyłozgryz u dzieci, stłoczenia zębowe, zgryz krzyżowy, otwarty czy zgryz głęboki. W wadzie tej jeden lub kilka zębów trzonowych lub przedtrzonowych szczęki nadmiernie wysuwa się na zewnątrz łuku, w wyniku czego całkowicie przykrywa ząb dolny. Zgryz przewieszony u dziecka może występować z jednej lub obydwu stron i najczęściej dotyczy „przewieszenia” tylko jednego zęba. Do wady tej na ogół dochodzi w wyniku dysproporcji pomiędzy łukami zębowymi, a zatem przerostu szczęki, niedorozwoju żuchwy czy nieprawidłowego ułożenia zawiązków zębów bocznych. Następstwem tego ostatniego czynnika jest bowiem fakt, że zęby stałe wyrzynają się w nieodpowiednim kierunku. Zgryz przewieszony może również wynikać z wadliwej czynności języka, kiedy ten niedostatecznie oddziałuje na żuchwę lub nadmiernie oddziałuje na szczękę, bądź z jego zaburzonej budowy. W ostatnim przypadku przyczyna może tkwić w makroglosji (za dużym języku) lub w mikroglosji (języku zbyt małym). Ponadto, zgryz przewieszony u dziecka może mieć charakter wrodzony i po prostu wynikać z czynników genetycznych. Tego rodzaju wady zgryzu u dzieci, jeżeli przybrały zaawansowaną postać, znajdują swoje odzwierciedlenie w zmianie rysów twarzy. W przypadku zgryzu przewieszonego, na twarzy można zauważyć wyraźną dysproporcję pomiędzy jej górną i dolną szerokością. Buzia sprawia wówczas wrażenie trójkątnej. Warto także dodać, że zgryz przewieszony stanowi typowy objaw zespołu krótkiej twarzy (z ang. SFS – short face syndrome), który cechuje się skróceniem pionowego wymiaru dolnego odcinka twarzy. Leczenie tej wady zgryzu u dzieci najczęściej polega na delikatnym zeszlifowaniu bocznych mleczaków, które wyraźnie utrudniają rozbudowę dolnego łuku zębów. W niektórych przypadkach dokonuje się również ekstrakcji mlecznego trzonowca, co pozwala „uwolnić” zęby i umożliwia wzrost żuchwie. W leczeniu dzieci będących w okresie rozwojowym stosuje się również aparaty ortodontyczne czynnościowe (np. Ostrowskiego), a w przypadku dorosłych – aparaty stałe.

.

Umów się na konsultację do jednego z naszych lekarzy

Wiemy jak ważne jest zdrowie Twojego dziecka, dlatego zrobimy wszystko aby mu pomóc!