Jakie są rodzaje wypełnień dentystycznych?

Dziura w zębie to problem, z którym boryka się nawet co czwarty maluch w wieku od 3 do 5 lat.
Remedium na wspomniany ubytek stanowi oczywiście wypełnienie dentystyczne, czyli popularna plomba. I na tym moglibyśmy zakończyć temat, ale okazuje się, że plomb jest wiele. Jest plomba kolorowa, plomba kompozytowa czy plomba porcelanowa. Różnią się one właściwościami, trwałością, a nawet wyglądem. Z poniższego artykułu dowiedzą się Państwo jakie rodzaje plomb dentystycznych można spotkać w gabinecie stomatologicznym.

Kiedy stosuje się plombę dentystyczną?

Zanim przejdziemy do odpowiedzi na powyższe pytanie, warto by było wyjaśnić czym tak właściwie plomba jest. Otóż plomba, zwana również wypełnieniem dentystycznym, to materiał, który służy do odbudowy utraconych tkanek zęba w wyniku urazu mechanicznego, czy częściej – próchnicy zębów. Plomba dentystyczna pozwala przywrócić naturalny kształt uszkodzonego zęba (a właściwie jego korony) i przywrócić jego pierwotne funkcje (chociażby gryzienie). Ponadto, wypełnienie dentystyczne zabezpiecza ząb przed odkładaniem się resztek pokarmowych, dostępem bakterii (a co za tym idzie przed dalszą próchnicą) i chroni go przed takimi nieprzyjemnymi doznaniami jak nadwrażliwość na zbyt niską czy wysoką temperaturę. Należy również dodać, że wypełnienia stomatologicznego, bez względu na to czy są to kolorowe plomby dla dzieci czy plomba kompozytowa dla dorosłych, nie zakłada się w gabinecie dentystycznym „z marszu”. Przed założeniem wypełnienia, stomatolog musi bowiem odpowiednio przygotować ząb, a dokładniej usunąć zmienione próchnicowo tkanki z miejsca ubytku, oczyścić go, osuszyć i dopiero potem może przystąpić do właściwej pracy.

Jakie są rodzaje plomb dentystycznych?

Jak już wspomnieliśmy, nie istnieje jeden, uniwersalny typ wypełnienia dentystycznego, który sprawdzi się u wszystkich Pacjentów. Wybór tego najbardziej odpowiedniego uzależniony jest od rodzaju uzębienia (stałe czy mleczne), zakresu ubytku, jego lokalizacji w jamie ustnej oraz ewentualnych uczuleń na materiały, z których plomby są zrobione. Zatem jakie rodzaje plomb dentystycznych można spotkać w gabinetach stomatologicznych? Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wybór wypełnień dentystycznych był znacznie ograniczony, bowiem do dyspozycji mieliśmy jedynie plomby amalgamatowe, które charakteryzowały się nieestetycznym, to znaczy szarym (srebrnym) zabarwieniem. Barwa owej plomby wynika ze specyfiki materiałów z których została wykonana – otóż jest to stop srebra, rtęci, miedzi, cyny, kadmu i częstokroć cynku. Wypełnienia amalgamatowe są tanie i wytrzymują nawet 40 lat. I na tym w zasadzie jego zalety się kończą. Srebrna plomba istotnie wyróżnia się na tle białych zębów, a niekiedy zdarza się, że przebarwia również tkanki miękkie zęba (tzw. tatuaż amalgamatowy). Dodatkowo, amalgamat nie posiada właściwości adhezyjnych (tzn. wiążących ze strukturą zęba), przez co wymaga wcześniejszego zastosowania podkładu w postaci cementu dentystycznego i dokonania nacięć na zdrowych tkankach zęba. W efekcie, nawet jeśli ubytek jest mały, jego odbudowa za pomocą srebrnej plomby wymaga jego szerokiego opracowania. Ponadto, amalgamat posiada właściwości przewodzące ciepło, skutkiem czego może być odczuwanie przez Pacjenta bólu przy spożywaniu bardzo zimnych bądź gorących napojów czy pokarmów. Warto również dodać, że wbrew powszechnej opinii, wypełnienia z amalgamatu nie są szkodliwe na zdrowia. Mimo to, ze względu na bardzo ograniczoną estetykę, srebrne plomby powoli odchodzą do lamusa, a jedynym miejscem, w którym mamy z nimi do czynienia są gabinety stomatologiczne świadczące swoje usługi w ramach umowy z NFZ. Plomby amalgamatowe są bowiem w pełni refundowane i stosowane w leczeniu tylnych zębów (począwszy od „czwórek”) u osób dorosłych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do zastosowania tego rodzaju wypełnienia jest uczulenie na którykolwiek składnik stopu. Srebrnych plomb nie stosuje się również w przypadku dzieci, kobiet w ciąży i osób zmagających się z chorobami nerek. W ich przypadku, nawet świadczenie na NFZ obejmuje kompozytowe, lecz chemoutwardzalne wypełnienie.

Kolorowe plomby dla dzieci

O ile w przypadku osób dorosłych za idealnie dobraną plombę uznaje się taką, która nie tylko umożliwia bezproblemowe gryzienie czy żucie pokarmu, ale i kolorystycznie wręcz zlewa się z pozostałymi zębami, o tyle zasady rządzące światem naszych maluchów są zgoła inne. Dzieci, w przeciwieństwie do nas, nie są fanami minimalizmu i szwedzkiej estetyki. Kochają wszystko co błyszczy i się świeci, co jest kolorowe, radosne i żywe, a im większa feeria barw ich otacza – tym lepiej. Stomatolodzy dziecięcy też oczywiście bywają rodzicami, dzięki czemu nie tylko posiadają informacje z pierwszej ręki, ale i są na bieżąco z tym, co szczególnie podoba się Małym Pacjentom. Właśnie dlatego, gabinety specjalizujące się w stomatologii dziecięcej, aby sprawić radość swoim najmłodszym klientom, oferują specjalne rodzaje plomb dentystycznych. Jakie? Otóż plomby kolorowe dla dzieci! Plomba kolorowa może być wykonana z cementu glasjonomerowego bądź z kompomeru (giomeru). Ta pierwsza powstaje w wyniku połączenia kwasu poliakrylowego z mielonym szkłem, druga – stanowi mieszankę kompozytu z glasjonomerem. To, co jednak wyróżnia je w gąszczu innych wypełnień dentystycznych, to fakt, że plomby kolorowe dla dzieci zostały dodatkowo wzbogacone o jony fluoru. A fluor to coś, co nasze zęby, a już w szczególności słabiej zmineralizowane mleczaki, wręcz uwielbiają. Pierwiastek ten stopniowo uwalnia się i wbudowuje w naturalne tkanki zębów tworząc na powierzchni szkliwa odporną na działanie kwasów i procesy demineralizacyjne powłokę z fluoroapatytów. Słowem – kolorowe plomby dla dzieci nie tylko „łatają” dziury w zębach, ale i posiadają właściwości przeciwpróchnicze. Ponadto, plomba kolorowa wykazuje bardzo dobrą adhezję (tzn. z łatwością „przykleja” się do powierzchni zęba) i , to co najważniejsze dla naszych maluchów, występuje w wielu barwach. Kolorowe plomby dla dzieci mogą być zatem niebieskie, różowe, żółte, srebrne, złote, zielone, pomarańczowe, fioletowe. Jakby tego było mało, do wszystkich powyższych barw można dodać brokat, żeby plomba kolorowa była jeszcze bardziej wesoła i przyciągająca uwagę. Kolorowe plomby dla dzieci mogą dla niektórych brzmieć jak jakaś fanaberia w leczeniu stomatologicznym, ale gwarantujemy, że jest w nich większy sens. Otóż maluchy dokonując wyboru koloru wypełnienia, biorą czynny udział w procesie swojego leczenia i odczuwają wówczas swoją moc sprawczą. Poza tym, abstrahując już od aspektów psychologicznych, plomba kolorowa może być po prostu fajnym „gadżetem” i kolejną okazją do pochwalenia się czymś wśród kolegów czy koleżanek z przedszkola. W końcu plomby kolorowe dla dzieci są bez dwóch zdań ciekawsze od nudnych i nijakich białych wypełnień, w których gustują dorośli, prawda?

Plomba kompozytowa

Plomba kompozytowa jest wykonana z tworzywa sztucznego, a dokładniej – z żywicy kompozytowej oraz drobnych kuleczek dwutlenku krzemu. Jest to najpopularniejszy rodzaj wypełnień stomatologicznych. Plomba kompozytowa posiada bowiem bardzo wysoką estetykę, a to, dzięki możliwości wręcz idealnego dopasowania kolorystycznego do odcienia zębów. Ponadto, wypełnienie to posiada bardzo dobre właściwości adhezyjne, wysoką odporność na zgniatanie i umożliwia bardzo szybką rekonstrukcję zębów. Jeżeli natomiast chodzi o wady, plomba kompozytowa z czasem może się ścierać i ulegać przebarwieniom na skutek palenia papierosów, picia dużej ilości kawy czy herbaty. Ponadto, z racji faktu, że może pękać, nie stosuje się jej w przypadku rozległych ubytków próchniczych. Plomba kompozytowa występuje w dwóch postaciach: światłoutwardzalnej i chemoutwardzalnej. Ta pierwsza, swoją drogą znacznie trwalsza i częściej spotykana, ma konsystencję plasteliny. Umieszcza się ją bezpośrednio w miejscu ubytku i utwardza za pomocą specjalnej lampy polimeryzacyjnej. Gdy plomba stwardnieje, ewentualny nadmiar materiału, którym wypełniło się ubytek zębowy stomatolog szlifuje i usuwa, dzięki czemu finalnie ząb przypomina kształtem i barwą pozostałe zdrowe zęby. Plomba kompozytowa chemoutwardzalna występuje natomiast w postaci płynu i proszku, które miesza się, a następnie umieszcza w miejscu dziury w zębie. W przeciwieństwie do plomby światłoutwardzalnej, ta, po założeniu nadal jest miękka, więc zaleca się Pacjentom niespożywanie żadnych pokarmów przez godzinę po zabiegu. Plomba kompozytowa chemoutwardzalna stosowana jest głównie w gabinetach świadczących usługi w ramach umowy z NFZ. Jest refundowana w przypadku leczenia ubytków u kobiet w ciąży, dzieci do 18 roku życia oraz zębów przednich (tzn. jedynek, dwójek i trójek) u osób dorosłych. W zdecydowanej większości prywatnych gabinetów stomatologicznych stosuje się natomiast światłoutwardzalne, kompozytowe wypełnienia zębów. Ich trwałość szacuje się na około 10 lat.

Plomba porcelanowa i kanapkowa

Oczywiście plomba kompozytowa, wypełnienia amalgamatowe i kolorowe plomby dla dzieci, to nie jedyne rodzaje wypełnień dentystycznych z którymi możemy spotkać się w gabinetach stomatologicznych. Kolejnym z nich są zagadkowo brzmiące wypełnienia kanapkowe. To nic innego, jak dwa, różne wypełnienia, zakładane jeden po drugim w przypadku bardzo głęboko sięgających ubytków. Pierwsze z nich, zakładane głębiej, występuje w postaci odpornej na wilgoć plomby amalgamatowej lub glasjonomerowej, a drugie, umieszczane już w obrębie tkanek suchych to wykazujące dużo większe właściwości estetyczne wypełnienie kompozytowe lub kompomerowe. Innym rodzajem wypełnień dentystycznych są plomby złote.
W przypadku zębów bardzo zniszczonych, chociażby na skutek zaawansowanej próchnicy czy leczenia kanałowego, możemy również pokusić się o plombę „na wymiar”, idealnie dopasowaną zarówno pod względem anatomicznym, jak i kolorystycznym do uzębienia Pacjenta. Takim wypełnieniem na wymiar jest chociażby plomba porcelanowa. Tak na marginesie – plomba porcelanowa to jedynie nazwa potoczna, bo tak właściwie, jest to wkład bądź nakład koronowy, który wykonuje się na podstawie wycisku uzębienia Pacjenta w pracowni protetycznej. Jako taki, zaliczamy go oczywiście nie do plomb, lecz do prac protetycznych. Taka „plomba” porcelanowa (rzadziej – z kompozytu lub złota) może przyjmować postać wkładów koronowych nieobejmujących guzków zębowych (tzw. inlay), nakładów koronowych odtwarzających część guzków (tzw. onlay) lub ich całość (tzw. overlay). Plomba porcelanowa występująca w postaci wkładu lub nakładu koronowego jest odporna na ścieranie, ponadto cechuje się bardzo wysoką estetyką oraz odpornością na przebarwienia. Jej założenie wymaga dwóch wizyt – podczas pierwszej pobierany jest wycisk uzębienia Pacjenta, a podczas drugiej przygotowany w pracowni protetycznej wkład, stomatolog umieszcza za pomocą cementu w uszkodzonym zębie.

Nie takie straszne plombowanie

Omawiając rodzaje wypełnień dentystycznych większość z nas może odczuwać pewien dyskomfort, wywoływany ciągiem niezbyt przyjemnych skojarzeń. Otóż skoro jest plomba, musi być i dziura w zębie, a skoro jest dziura w zębie, musi być… borowanie. Borowanie, a w szczególności używana do niego wiertarka stomatologiczna to postrach niejednego Pacjenta. To właśnie przez nią, ograniczamy wizyty u dentysty do niezbędnego minimum i tak niechętnie poddajemy się leczeniu zębów. Musimy jednak wiedzieć, że obecna technologia stomatologiczna znacznie różni się od tej, z którą mieliśmy do czynienia 20. czy 30. lat temu. Współcześnie, proces leczenia próchnicy odbywa się bez żadnego bólu. Zanim plomba kolorowa czy kompozytowa wypełnią ubytek w zębie, na ogół dokonuje się bowiem znieczulenia Pacjenta. Najnowocześniejszą metodę stanowi obecnie znieczulenie komputerowe, w którym zamiast standardowej, budzącej postrach strzykawki, mamy aplikator wizualnie przypominający… długopis. Rozwiązanie to nie tylko pozwala w pełni bezboleśnie i bezpiecznie znieczulić Malucha, ale i w żadnym stopniu nie ogranicza mu sprawności mimicznej. Oznacza to, że Nasza Pociecha, mimo iż była poddana znieczuleniu, tuż po zabiegu może normalnie jeść, mówić i uśmiechać się. W przypadku dzieci, u których poziom stresu jest szczególnie wysoki, znieczulenie komputerowe może zostać poprzedzone tzw. sedacją wziewną czyli za pośrednictwem gazu rozweselającego. Jest on podawany za pomocą specjalnej, zapachowej maseczki, którą zakłada się na nosek Małego Pacjenta. Po ok. 4 minutach Maluch się czuje odprężony i wyraźnie spada jego poziom stresu.

.

Umów się na konsultację do jednego z naszych lekarzy

Wiemy jak ważne jest zdrowie Twojego dziecka, dlatego zrobimy wszystko aby mu pomóc!