Higiena jamy ustnej z aparatem ortodontycznym

Dla każdego rodzica uśmiech własnej Pociechy jest najpiękniejszy na świecie. Niestety bywa niekiedy, że w owym pięknym uśmiechu tkwi pewna niedoskonałość w postaci chociażby krzywych zębów. Wówczas, chcąc dla naszego dziecka jak najlepiej, decydujemy się wspomóc naturę poprzez leczenie ortodontyczne. Aparat stały czy ruchomy naprawdę potrafią zdziałać cuda. Jest jednak jeden warunek – odpowiednia higiena jamy ustnej u dzieci noszących aparat. W przeciwnym razie, po zakończeniu lekarza, Maluch owszem, będzie posiadał proste ząbki, ale będą im towarzyszyć nieestetyczne przebarwienia i zmiany próchnicze.

Utrudniona higiena przy aparacie ortodontycznym

Nie jest żadną tajemnicą, że higiena aparatu ortodontycznego bywa zmorą nie tylko dla użytkującego jej dziecka, ale i nawet dla osoby dorosłej. Aparat ortodontyczny, a już w szczególności jeśli jest stały, posiada bowiem mnóstwo zakamarków, w których chętnie ukrywają się resztki pokarmowe, a co za tym idzie tworzy się również płytka nazębna. Mycie zębów przez osoby w trakcie leczenia ortodontycznego jest zatem znacznie utrudnione i czasochłonne, o czym świadczą chociażby wyniki wyszukiwania hasła „aparat ortodontyczny higiena” w przeglądarce internetowej. A skoro jest trudne dla dorosłego, to tym bardziej dla dziecka, które na ogół posiada mniejszą sprawność manualną i… cierpliwość. Ponadto, Maluchy posiadają dużo mniejszą chęć i motywację do mycia zębów, dlatego perfekcyjna higiena jamy ustnej u dzieci jest w dużej mierze uzależniona od starań i kontroli rodziców. Dzieci widzą bowiem jedynie to, co „tu i teraz”, a myślenie długoterminowe o tym, co będzie po zdjęciu aparatu za rok czy za dwa lata, jest im kompletnie obce. Dlatego Drodzy Rodzice to na Waszych barkach spoczywa obowiązek kontrolowania czy instruktaż higieny jamy ustnej dla dzieci jest należycie wypełniany.

Aparat ortodontyczny – jak dbać?

Zaczniemy od drobnego pocieszenia – w przypadku dzieci z uzębieniem mlecznym i mieszanym najczęściej mamy do czynienia z leczeniem ortodontycznym za pomocą aparatu ruchomego. A higiena jamy ustnej u dzieci noszących ten typ aparatu jest o wiele łatwiejsza niż w przypadku aparatu stałego. Aparaty ruchome posiadają bowiem o wiele prostszą budowę pozbawioną drobnych zakamarków w postaci zamków i ligatur. Ponadto, ruchomy aparat ortodontyczny Maluch może w każdej chwili wyjąć z buzi i dopiero wówczas, oddzielnie myje i zęby i aparat. Niestety aparat stały pozbawiony jest tej możliwości – aparat myje się bowiem bezpośrednio na zębach, co niestety znacznie utrudnia sprawę. Jak zatem powinna wyglądać higiena aparatu ortodontycznego, a jak higiena samej jamy ustnej u dzieci? Zacznijmy od opcji prostszej, a więc ruchomego aparatu ortodontycznego.

Ruchomy aparat ortodontyczny – higiena

Po każdorazowym wyjęciu aparatu z buzi należy go oczywiście dokładnie umyć. W tym celu, najlepiej jest zaopatrzyć się w dodatkową szczoteczkę manualną bądź specjalną szczotkę do czyszczenia protez zębowych, która posiada dwie główki (większą i mniejszą). Przydatna może się również okazać specjalna kątowa szczoteczka jednopęczkowa, która najlepiej dotrze do najtrudniej dostępnych części mechanicznych aparatu, to jest śrub i sprężyn. Po każdym wyjęciu aparatu z ust opłukujemy go pod strumieniem ciepłej, bieżącej wody i dokładnie oczyszczamy wszystkie jego powierzchnie kolistymi ruchami za pomocą wybranej szczoteczki i zwykłej pasty do zębów (z fluorem rzecz jasna). Należy jednak zwrócić uwagę, aby pasta nie była wybielająca (i posiadała niski współczynnik ścieralności RDA i REA), gdyż taka, na ogół posiada mikrodrobinki, które mogłyby uszkodzić delikatną powierzchnię aparatu. Higiena przy aparacie ortodontycznym może również opierać się na myciu go za pomocą szarego mydła, ale uwaga – mało sprawne Maluchy mogą mieć duży problem z dokładnym wypłukaniem mydlin ze wszystkich zagłębień aparatu. W ten sposób, resztki mydła mogą z łatwością trafić do buzi dziecka podrażniając mu tym samym podniebienie czy dziąsła. Po umyciu, aparat ponownie opłukujemy pod bieżącą wodą, a następnie osuszamy go za pomocą ręcznika papierowego i chowamy do specjalnego pojemnika, bądź zakładamy na zęby. Pamiętaj! Zawsze, przed ponownym założeniu aparatu, Maluch powinien dokładnie umyć swoje zęby! Należy również mieć na uwadze, że aparat ruchomy, z czasem zaczyna pokrywać biały nalot (a raczej kamień), którego nie jesteśmy w stanie doczyścić za pomocą zwykłego szczotkowania i pasty. Jest to rzecz całkowicie naturalna. W tej sytuacji, warto jest zaopatrzyć się w specjalne tabletki czy proszek do czyszczenia protez, które po rozpuszczeniu w wodzie w bardzo szybki sposób zdołają usunąć nagromadzony na aparacie kamień.
Choć higiena przy aparacie ortodontycznym ruchomym początkowo może wydawać się skomplikowana, z czasem Ty i Twoja Pociecha na pewno nabierzecie wprawy. Będzie przebiegać szybko i wejdzie Wam do codziennej rutyny, a jeżeli Twoje Dziecko będzie nosiło aparat regularnie (około 16 godzin dziennie) efekty tuż po zakończeniu leczenia ortodontycznego będą wprost zachwycające.

Instruktaż higieny jamy ustnej dla dzieci z aparatem stałym

Instruktaż higieny jamy ustnej dla dzieci z aparatem stałym zasadniczo nie różni się niczym od zaleceń dla dorosłych pacjentów leczonych ortodontycznie. Nie ma również co ukrywać, że na początku higiena przy aparacie ortodontycznym stałym zajmuje bardzo dużo czasu i wydaje się bardzo skomplikowana. Zacznijmy zatem od podstaw, a dokładniej od szczoteczki do zębów. W przypadku aparatów stałych najlepiej sprawdzają się szczoteczki soniczne i elektryczne (tzn. oscylacyjno-rotacyjne). Zwolenników manualnego mycia zębów od razu uprzedzamy – prawidłowa higiena jamy ustnej u dzieci z aparatem stałym przy użyciu tradycyjnej szczoteczki jest niestety niemożliwa. Zamiast niej, należy zakupić specjalną szczoteczkę ortodontyczną z włosiem dłuższym na zewnątrz i krótszym od środka (w kształcie litery V), które lepiej dopasowuje się do zamków i metalowego łuku w aparacie. Higiena aparatu ortodontycznego powinna zawsze rozpoczynać się od oczyszczenia powierzchni zębów, na których znajdują się przymocowane części aparatu. Używamy do tego oczywiście którejś z wymienionych szczoteczek i pasty do zębów z fluorem. Pomocna, zwłaszcza przy czyszczeniu zamków i przestrzeni między drutem aparatu a zębami, może również okazać się szczoteczka przypominająca wyciorek, jakiego używamy do czyszczenia butelek oraz specjalna nić dentystyczna. Najlepiej taka z sztywnym końcem i puszystym środkiem. Nicią bądź wyciorkiem wchodzimy najpierw pod drut na zębach oczyszczając tym samym okolice pierścieni i zamków, a na zakończenie – przestrzenie międzyzębowe. Świetnym urządzeniem, które sprawia, że higiena jamy ustnej u dzieci z aparatem stałym jest jeszcze bardziej dokładna, jest irygator stomatologiczny. Wydostający się z niego strumień wody pod ciśnieniem jest w stanie wypłukać wszelkie, dotychczas nieusunięte metodą mechaniczną pozostałości jedzenia ukrywające się chociażby w szczelinach zamka. Po dokładnym oczyszczeniu zębów z umieszczonymi nań elementami aparatu, przechodzimy do mycia pozostałej powierzchni zębów – to znaczy tej, na której nie znajdują się żadne elementy ortodontyczne. Ostatnim krokiem jest wypłukanie buzi płynem do płukania jamy ustnej. I pamiętajmy – żaden, nawet najlepszy płyn, nie jest alternatywą wobec mycia zębów i nie jest w stanie pozbyć się płytki nazębnej. Ma jednak działanie przeciwbakteryjne i odświeża oddech, stanowi zatem jedynie dodatek do higieny. Na sam koniec należałoby dodać, ile myć dziennie powinna zakładać prawidłowa higiena aparatu ortodontycznego stałego. Otóż Drodzy Rodzice – pięć. Mianowicie: przed i po śniadaniu, po powrocie do domu ze szkoły (pracy), po obiedzie, a ostatni raz – przed snem.

Aparat ortodontyczny – jak dbać czyli słów parę o diecie

Aby higiena jamy ustnej u dzieci z aparatem stałym była jeszcze łatwiejsza, warto jest przekonać je do drobnej zmiany nawyków żywieniowych. Przede wszystkim należy wyeliminować z diety wszelkie lepkie i ciągnące się pokarmy, co na ogół sprowadza się do cukierków (toffi, krówek), żelków, gum do żucia i masła orzechowego. Większość z nich bowiem nie dość, że okleja zęby i aparat niczym najlepszy klej, to sprzyja oczywiście próchnicy. Higiena przy aparacie ortodontycznym stanie się również prostsza, jeśli Twoje Dziecko zrezygnuje z pokarmów zawierających drobne ziarna, które mogą utknąć w najmniej dostępnych miejscach aparatu. Wśród nich wymienić można chociażby siemię lniane czy truskawki i maliny. Jako, że wiele dzieci nie wyobraża sobie życia bez tych owoców (i słusznie!), przed spożyciem wystarczy je przetrzeć pozbywając się w ten sposób kłopotliwych drobinek. Kolejnymi produktami, których należy się obawiać, lecz tym razem ze względu na możliwość uszkodzenia aparatu są orzechy, suchary, popcorn oraz twarde owoce i warzywa. Je również, podobnie jak maliny i truskawki, należy przed zjedzeniem zmielić czy rozdrobnić. Warto jest także rozważyć płynną dietę szczególnie w pierwszych dniach po założeniu aparatu, gdy Nasze Dziecko jeszcze tak do końca nie wie, jak powinna wyglądać prawidłowa higiena przy aparacie ortodontycznym.

.

Umów się na konsultację do jednego z naszych lekarzy

Wiemy jak ważne jest zdrowie Twojego dziecka, dlatego zrobimy wszystko aby mu pomóc!