Dentofobia u dzieci – jak sobie z nią radzić?

Czego boją się dzieci? Niektóre maluchy ciemności i duchów, inne burzy, buczących urządzeń mechanicznych czy osób przebranych w jednolite uniformy (chociażby Świętego Mikołaja, księdza bądź lekarza). Strach u dziecka jest zjawiskiem w pełni normalnym, które jesteśmy zmuszeni zaakceptować mając nadzieję, że minie wraz z wiekiem. Niestety w przypadku niektórych lęków, strach nie mija bądź my nie możemy czekać. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy nasz maluch cierpi na dentofobię i wymaga pilnego leczenia stomatologicznego. Jak sobie z tym poradzić? Jednym ze sposobów jest leczenie zębów pod narkozą u dzieci.

Dentofobia - przyczyny

Dentofobia jest przypadłością, na którą cierpi niemalże połowa dorosłych i niepełnoletnich Polaków. U niektórych ogranicza się wyłącznie do lęku przed samą procedurą leczenia, u innych problem sprawia nawet sam kontakt z lekarzem, dźwięk aparatury medycznej czy zapach w gabinecie stomatologicznym. Strach ten nasz organizm manifestuje bólem głowy, biegunką, brakiem apetytu, bezsennością, a nawet omdleniami. W efekcie, wizyt w gabinecie stomatologicznym unikamy jak ognia i traktujemy je jako prawdziwą ostateczność. Słowem – na fotel dentystyczny siadamy dopiero wówczas, gdy sami nie możemy uporać się z bólem. A czym to skutkuje? W przypadku Małych Pacjentów najczęściej zaawansowaną próchnicą, a nawet koniecznością usunięcia zębów. A skąd ten irracjonalny strach tak właściwie się bierze? U osób dorosłych dentofobia wynika na ogół z traumatycznych przeżyć z dzieciństwa, związanych z leczeniem zębów na siłę lub bez odpowiedniego znieczulenia. Swoje źródła może mieć również w nieprzyjemnej osobowości dawnego stomatologa czy w zniechęcającym wystroju chociażby szkolnego gabinetu dentystycznego. Skąd zatem bierze się dentofobia u dzieci, które częstokroć nie miały nawet okazji zasiąść na fotelu stomatologicznym czy tym bardziej, mieć leczonych zębów? Otóż okazuje się, że maluchy ów irracjonalny lęk przed dentystą… dziedziczą po swoich rodzicach. Oczywiście kwestią w tym przypadku nie są jakieś feralne geny, lecz sam proces wychowania. Rodzice, którzy boją się dentysty, bowiem zupełnie nieświadomie przekazują swoim pociechom własne, negatywne emocje używając słów mających zły wydźwięk (nawet w zaprzeczeniu – np. „nie będzie bolało”, „nie dostaniesz zastrzyku”), albo co gorsza – w skrajnych przypadkach kłamiąc (np., że „stomatolog nic nie będzie robił”) czy, o zgrozo!, strasząc dentystą („jak nie będziesz myć zębów pójdziesz do dentysty”).

Czy dentofobię można wyleczyć?

Niestety nie istnieje żaden magiczny środek, który pozwoli nam pozbyć się panicznego lęku przed dentystą. Dorosła osoba może spróbować uporać się ze swoim strachem podczas sesji psychoterapeutycznej, poddając się hipnozie lub akupunkturze czy stosując odpowiednie techniki relaksacyjne. Niestety metody te nie wchodzą w grę w przypadku Małych Pacjentów. Łatwiej jest zatem dentofobii zapobiegać niż ją leczyć. Jak? Oczywiście wybierając doświadczonego, specjalizującego się w leczeniu dzieci stomatologa. Należy również przyzwyczajać malucha do regularnych wizyt w gabinecie dentystycznym już od najmłodszych lat. Pamiętajmy także o tym, aby pierwsza wizyta była wyłącznie adaptacyjna i nie wiązała się ani z bólem, ani z leczeniem zębów. Jeżeli natomiast chodzi o zmniejszenie lęku przed samym leczeniem zębów, w przypadku Małych Pacjentów stosuje się sedację wziewną bądź przeprowadza się leczenie zębów pod narkozą u dzieci. Pierwsza z metod polega na podaży podtlenku azotu (czyli gazu rozweselającego) za pomocą specjalnej maseczki, która zakładana jest na nos malucha na cały czas trwania zabiegu. Sedacja skutecznie rozluźnia i zmniejsza poczucie strachu, jednak nie znosi całkowicie odczuwania bólu, przez co nie jest w stanie zastąpić tradycyjnego znieczulenia. Warto również dodać, że przeprowadzenie sedacji wziewnej wymaga od dziecka choć minimalnej współpracy z lekarzem dentystą – maluch musi bowiem samodzielnie usiedzieć przez cały czas trwania leczenia na fotelu i oddychać przez maskę. A żeby skutecznie oddychać przez maskę musi oczywiście mieć drożny nos. Jeżeli sedacja zawiedzie, bądź wiemy, że poziom dentofobii u naszej pociechy przekreśla jakąkolwiek szansę chociażby na podjęcie samej próby leczenia, stosuje się leczenie zębów pod narkozą.

Stomatologia pod narkozą - co to takiego?

Narkoza u dzieci, podobnie jak każde znieczulenie ogólne, polega na czasowym wyłączeniu świadomości w wyniku działania różnych leków. Wprowadza Małego Pacjenta w stan podobny do głębokiego snu, z tą różnicą, że mózg nie odbiera wówczas żadnych sygnałów, a więc maluch nic nie słyszy i nie odczuwa bólu w całym organizmie, a po ustąpieniu znieczulenia – niczego nie pamięta. Narkoza dentystyczna u dzieci wykonywana jest przy użyciu środków znieczulających podawanych przez rurkę dotchawiczą, która wprowadzana jest dopiero po zaśnięciu malucha. Metoda ta zapewnia najwyższy stopień bezpieczeństwa, bowiem rurka dotchawicza chroni płuca przed następstwami wymiotów, a specjalistyczny aparat zapewnia Małemu Pacjentowi sztuczne oddychanie gdy ma miejsce leczenie zębów u dziecka pod narkozą. W przypadku starszych pociech i osób dorosłych, alternatywą wobec znieczulenia ogólnego wziewnego (tzn. za pomocą rurki dotchawiczej lub maski twarzowej), jest znieczulenie ogólne dożylne, bądź zastosowanie obu tych metod jednocześnie (tzw. znieczulenie ogólne złożone). Warto również dodać, że podczas narkozy zahamowaniu ulegają naturalne odruchy obronne ciała, zanika również kaszel, zdolność do połykania i może obniżyć się ciśnienie krwi, z racji czego stan malucha przez cały czas trwania zabiegu monitorowany jest przez lekarza anestezjologa.

Kiedy stosuje się leczenie zębów u dziecka pod narkozą?

Narkoza u dzieci jak już wiemy stosowana jest nie tylko w przypadku operacji chirurgicznych, ale również leczenia stomatologicznego. Narkoza dentystyczna częstokroć stanowi jedyną skuteczną metodę umożliwiającą podjęcie odpowiedniej terapii w przypadku Małych Pacjentów z dentofobią. Leczenie zębów pod narkozą stosowane jest również u osób niepełnosprawnych u których świadome leczenie jest niemożliwe do przeprowadzenia i u pacjentów cierpiących na choroby psychiczne, które nie pozwalają na podjęcie jakiejkolwiek współpracy z lekarzem. Ponadto, narkoza dentystyczna stosowana jest u osób, u których stwierdzono uczulenie na środki znieczulenia miejscowego. W przypadku dzieci, innym bardzo częstym wskazaniem do znieczulenia ogólnego jest nie tyle paniczny lęk przed dentystą, co rozległa lub zaawansowana próchnica. Rozległa próchnica to znaczy obejmująca więcej niż sześć zębów, zaawansowana oznacza natomiast występowanie czarnych kikutów zębowych (czyli zębów zniszczonych praktycznie do samego dziąsła), zębów bolących lub posiadających ropnie. Taki stan zagraża bowiem nie tylko zdrowiu, ale i życiu malucha. W powyższym przypadku, leczenie zębów pod narkozą u dzieci pozwala pozbyć się wszystkich stomatologicznych „problemów” już podczas jednego zabiegu. Narkoza dentystyczna u dzieci pozwala zatem natychmiastowo wyleczyć próchnicę i co za tym idzie, zupełnie zniwelować ryzyko jej przeniesienia na pozostałe, dotychczas zdrowe ząbki.

Leczenie zębów pod narkozą u dzieci - przebieg

Zanim odbędzie się leczenie zębów u dziecka pod narkozą, należy umówić się na szczegółowe badanie stomatologiczne. Podczas niego, stomatolog dokona kwalifikacji do zabiegu oraz dokładnie zaplanuje cały proces leczenia. Narkoza dentystyczna musi również zostać poprzedzona badaniami dodatkowymi malucha (m. in. badaniem krwi) oraz konsultacją anestezjologiczną, która pozwoli lekarzowi uzyskać niezbędne informacje o stanie zdrowia dziecka, o wcześniejszych znieczuleniach czy uczuleniach na jakiekolwiek leki. W samym dniu zabiegu, około jednej godziny przed planowanym znieczuleniem, anestezjolog podaje maluchowi środek uspokajający w postaci syropu, kropli do nosa, tabletek lub czopka (tzw. „głupi jaś”). Dzięki dokonanej premedykacji, dziecko bezstresowo zostanie wprowadzone w narkozę i nie będzie posiadało żadnych wspomnień związanych z dokonaniem znieczulenia. Leczenie zębów pod narkozą u dzieci w każdym przypadku wymaga obecności dwóch zespołów lekarskich – stomatologicznego oraz anestezjologicznego. Podczas gdy dentysta wraz z asystentką przeprowadzają zaplanowane zabiegi, anestezjolog i pielęgniarka anestezjologiczna monitorują stan i parametry życiowe malucha. Po przeprowadzeniu wszystkich zabiegów, Mały Pacjent zostaje przewieziony na salę wybudzeń, na której pozostaje pod ścisłym nadzorem medycznym aż do czasu całkowitego ustąpienia narkozy. Na sali tej możliwa jest jednak obecność rodzica. Proces wybudzania malucha z narkozy może potrwać nawet do kilku godzin.

Narkoza u dzieci - możliwe powikłania i wskazania po zabiegu

Narkoza dentystyczna stanowi dla organizmu dziecka dosyć duże obciążenie, z racji czego przez 24 godz. po zabiegu maluch powinien prowadzić oszczędzający tryb życia i przebywać w domu pod ścisłą opieką rodzica. Leczenie zębów pod narkozą u dzieci może bowiem powodować chwilowe problemy z koncentracją, osłabienie i otępienie Małego Pacjenta. Czasami zdarza się również, że narkoza u dzieci przynosi zupełnie niegroźne skutki uboczne takie jak ból głowy, uczucie nudności czy wymioty. Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia tych ostatnich, lekarz może podać maluchowi leki przeciwwymiotne. W niektórych przypadkach, jeżeli podczas intubacji Małego Pacjenta doszło do podrażnienia błony śluzowej, może pojawić się także przejściowa chrypka, ból gardła czy uczucie drapania w nim. Wszelkie powyższe problemy mijają jednak po upływie kilku godzin (maksymalnie doby) od zabiegu.

Stomatologia pod narkozą - jak się przygotować?

Leczenie zębów u dziecka pod narkozą bezwzględnie wymaga bycia na czczo – maluch nie może przyjmować pokarmów przez co najmniej 6 godzin przed zabiegiem. Zakaz ten obejmuje nie tylko wszystkie pokarmy stałe, ale i półpłynne (takie jak przeciery owocowe, jogurty czy inne mieszanki mleczne), czy nawet żucie gumy. Zalecenie to jest o tyle ważne, że jakiekolwiek jedzenie przed zabiegiem znacznie zwiększa niebezpieczeństwo wymiotów, a co za tym idzie zachłyśnięcia się podczas znieczulenia. Jeżeli Mały Pacjent mimo zakazu przyjął pokarm bez naszej wiedzy, koniecznie należy o tym poinformować lekarza. Przypadek ten nie zawsze oznacza całkowitą rezygnację w danym dniu z zabiegu, w niektórych sytuacjach możliwe jest bowiem przesunięcie go na kilka godzin później. Warto również dodać, że narkoza u dzieci nie zakazuje jednak pojenia – maluch może przyjmować niewielkie porcje wody czy herbaty do 2 godzin przed zabiegiem. Owe niewielkie porcje oznaczają maksymalnie 200 ml płynów, a w przypadku maluchów o masie ciała poniżej 20 kg – maksymalnie 10 ml na każdy kilogram masy ciała. Jeżeli dziecko przyjmuje na stałe leki, należy wcześniej uzgodnić z anestezjologiem które z nich można podać w dniu znieczulenia, a z którymi lepiej się wstrzymać. Leczenie zębów pod narkozą u dzieci, podobnie jak każdy zabieg przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym wymaga również wcześniejszego zdjęcia aparatu ortodontycznego, szkieł kontaktowych, okularów, pierścionków czy innych ozdób. Narkoza dentystyczna u dziewczynek wymaga także wcześniejszego zmycia ewentualnego lakieru z paznokci.

Narkoza u dziecka - przeciwwskazania

Leczenie zębów pod narkozą nie jest możliwe u niektórych grup pacjentów. Zaliczamy do nich dzieci i osoby dorosłe cierpiące na ostre infekcje dróg oddechowych takie, jak zapalenie płuc i oskrzeli, zapalenie krtani czy ostre zapalenie gardła. Za przeciwwskazanie do przeprowadzenia znieczulenia uznaje się również pewne nieustabilizowane choroby przewlekłe – chociażby choroby tarczycy, astmę oskrzelową, cukrzycę, chorobę niedokrwienną serca, chorobę nadciśnieniową, choroby nerek i wątroby czy padaczkę z częstymi napadami. Leczenie zębów pod narkozą jest także niemożliwe w przypadku Małych Pacjentów cierpiących na choroby układu krwiotwórczego z zaburzeniami krzepnięcia, niektóre wrodzone choroby metaboliczne oraz u maluchów posiadających udokumentowane reakcje alergiczne na leki czy środki medyczne standardowo używane podczas znieczulenia ogólnego.

Leczenie zębów pod narkozą u dzieci - zalety

Stomatologia pod narkozą pozwala całkowicie wyeliminować ból, stres oraz dyskomfort psychiczny i fizyczny Małego Pacjenta. Maluch unika dzięki niej długiego, niewygodnego siedzenia na fotelu dentystycznym i nie pamięta samego zabiegu, dzięki czemu nie wynosi żadnych negatywnych wspomnień związanych z leczeniem. Leczenie zębów u dziecka pod narkozą pozwala ponadto skutecznie pozbyć się wszystkich stomatologicznych problemów już podczas jednego zabiegu. Stomatolog przeprowadza wówczas kompleksowe leczenie wielu zębów naraz, bez względu na to, czy ma do czynienia z zaawansowaną próchnicą, ropniami czy zębopochodnymi ogniskami zapalnymi. Jeżeli natomiast wyleczenie chorych zębów okazuję się być z pewnych względów niemożliwe, stomatologia pod narkozą umożliwia usunięcie wszystkich chorych zębów już w czasie jednego zabiegu. Warto dodać, że narkoza dentystyczna stosowana jest nie tylko w celu wyleczenia czy usunięcia zębów, ale również ich kosmetycznej odbudowy.
Bez względu na przyczynę znieczulenia, leczenie zębów pod narkozą pozwala maksymalnie ograniczyć ilość wizyt z maluchem w gabinecie dentystycznym. Wizyt, które oczywiście narażają na niepotrzebny stres i nie zawsze umożliwiają przeprowadzenie skutecznych i precyzyjnych zabiegów. Wizyt, które nie zawsze dochodzą do skutku, bo niekiedy dentofobia Małego Pacjenta jest tak wielka, że uniemożliwia mu otwarcie ust czy nawet przekroczenie progu gabinetu. Leczenie zębów pod narkozą u dzieci zmniejsza także ryzyko powikłań ogólnych (takich jak choroby serca czy nawet sepsa), które mogą pojawić się w wyniku nieleczonej, zaawansowanej, głębokiej próchnicy. Słowem – narkoza u dzieci pozwala im spać spokojnie, przywrócić zdrowie, odzyskać piękny uśmiech i na nowo cieszyć się życiem.

.

Umów się na konsultację do jednego z naszych lekarzy

Wiemy jak ważne jest zdrowie Twojego dziecka, dlatego zrobimy wszystko aby mu pomóc!