Co zrobić kiedy dziecko boi się wizyty u dentysty?

Strach przed dentystą to uczucie, którego nawet dorosły człowiek doświadcza na własnej skórze. Tym bardziej nie powinno nikogo dziwić, że i nasze dziecko boi się dentysty. Z czego wynika owa irracjonalna obawa? U osoby dorosłej na ogół ze złych wspomnień z przeszłości głęboko zakorzenionych w odmętach umysłu. A u dziecka? W zdecydowanej większości przypadków winę ponosi… rodzic. Otóż, choć wydaje się to nieprawdopodobne, podświadomie przenosimy nasze negatywne emocje i doświadczenia na własne pociechy. Zatem – jak pokonać strach przed dentystą? Co zrobić, aby pierwsza wizyta dziecka u dentysty była wydarzeniem, na które Maluch czeka z niecierpliwością?

Paniczny strach przed dentystą – konsekwencje

Zaczniemy poniekąd od końca, bowiem aby pokonać strach przed dentystą u dzieci, musimy być głęboko świadomi czemu właściwie to robimy. Według badań przeprowadzonych na zlecenie Medicover Stomatologia we wrześniu 2020 roku, jedynie 28% rodziców maluchów w wieku przedszkolnym regularnie chodzi ze swoimi dziećmi do dentysty. Z nieco starszymi pociechami chodzimy częściej, jednak nie zmienia to faktu, że sumarycznie, mniej niż połowa dzieci w wieku od 3 do 18 lat regularnie pojawia się na kontrolach stomatologicznych. Jaki jest tego efekt? Problemy z zębami u 39% maluchów w wieku do 2 lat, u 80% dzieci w wieku 3-5 lat i u 88% w wieku 6-9 lat. Odsetek u dzieci starszych, posiadających już uzębienie stałe, niestety jest jeszcze większy i wynosi aż 91% w przypadku młodzieży w wieku od 14 do 18 lat. Co to oznacza? Ano to, że w praktyce, dziecko u dentysty pojawia się już z bólem zęba i wymaga skomplikowanego oraz długotrwałego leczenia. Stomatologia dziecięca w Polsce nie opiera się zatem, tak jak być powinno, na profilaktyce chorób jamy ustnej, ale na samym ich leczeniu. Jakie są tego konsekwencje? Ano takie, że częstokroć, pierwsza wizyta dziecka u dentysty wymaga wdrożenia odpowiedniego leczenia – kanałowego, borowania, a w ekstremalnych przypadkach nawet ekstrakcji zęba. A to, nie oszukujmy się, może wiązać się z pewnym dyskomfortem czy chwilowym bólem szczególnie u Malucha, który po raz pierwszy znalazł się na fotelu stomatologicznym. A gdy pierwsza wizyta dziecka u dentysty „bolała”, Nasza Pociecha może być święcie przekonana, że każda kolejna również będzie boleć. Jaki jest tego efekt? Oczywiście strach przed dentystą. Czy istnieją jakieś metody aby temu zapobiec? Jakieś wskazania, jak pokonać strach przed dentystą? Oczywiście!

Pierwsza wizyta dziecka u dentysty

Pierwsza wizyta dziecka u dentysty pełni w tym przypadku kluczową rolę. Nie jest jakimś widzimisię stomatologa i nie wynika z chęci „naciągnięcia” rodziców na dodatkowe koszty. Pierwsza wizyta dziecka u dentysty ma bowiem wymiar psychologiczny, a jej celem jest oswojenie malucha z gabinetem stomatologicznym. Dziecko zaznajamia się wówczas ze swoim przyszłym lekarzem, poznaje tajniki jego pracy i nieznajome, wręcz budzące grozę sprzęty. Siada na fotelu stomatologicznym, na własnej skórze sprawdza chociażby jak działa ssak i widzi jak wyglądają kolorowe plombki, którymi łata się dziury w zębach. Jeżeli pierwsza wizyta dziecka u dentysty przebiega w bardzo przyjemnej atmosferze, lekarz może poszerzyć jej zakres o przeprowadzenie przeglądu uzębienia malucha. Wczesna wizyta u dentysty nie jest zatem bezcelowa, kształtuje bowiem pozytywne skojarzenia z gabinetem stomatologicznym i tym samym zwiększa szanse na to, że w przyszłości Naszej Pociechy nie dotknie strach przed dentystą. W końcu, z autopsji powinniśmy wiedzieć, że najbardziej boimy się tego co nieznane, a gdy już bliżej poznamy okazuje się, że nie taki diabeł straszny…
No dobrze, a kiedy pierwsza wizyta dziecka u dentysty powinna się odbyć? Najlepiej, zanim Maluch ukończy pierwszy rok życia. Jeżeli natomiast przegapiliśmy ten okres – nic straconego. Jeżeli pierwsza wizyta dziecka u dentysty odbędzie się około 2-3 roku życia, Pociecha będzie wówczas bardziej świadoma, rozumna i chętniej podejmie jakiekolwiek interakcje ze stomatologiem.

Magiczna moc słów

Większość z nas, osób dorosłych, nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wielką moc posiadają słowa. Używamy ich automatycznie, traktując wyłącznie jako nośnik informacji i zapominając przy tym, że słowa posiadają wręcz magiczną moc – niosą za sobą ładunek emocjonalny, przywołując w naszych umysłach konkretne dźwięki i obrazy. Tym samym to właśnie one, nieświadomie wypowiadane, mogą u Naszej Pociechy wywoływać czy też utrwalać paniczny strach przed dentystą. Gdy ciekawski Maluch, tuż przed swoją pierwszą w życiu wizytą u stomatologa dopytuje się nas co będzie miał robione, na ogół odpowiadamy, że najzwyklejsze badanie i uspokajamy, że na pewno nie będzie bolało, że lekarz nic takiego nie zrobi i na pewno nie będzie zastrzyków. Tymczasem słowa takie jak „ból”, „badanie” czy, o zgrozo!, „zastrzyk” budzą wyłącznie negatywne skojarzenia (nawet jeśli w ich towarzystwie pojawia się zaprzeczenie), a uspakajanie przynosi wręcz odwrotny skutek. W efekcie, to właśnie my sami, zupełnie niczego nieświadomi przyczyniamy się do tego, że nasze dziecko boi się dentysty. Zatem, jak opanować strach przed dentystą u Naszego Malucha? Ostrożnie dobierając słowa używając wyłącznie tych, które budzą pozytywne skojarzenia. Warto przy okazji dodać, że w żadnym wypadku nie powinniśmy okłamywać Naszych Szkrabów, bo nasze kłamstwa również mogą pogłębiać strach przed dentystą u dzieci. Nie mówmy zatem, że stomatolog nic takiego nie zrobi, bo nie udajemy się do niego z wizytą towarzyską, ale właśnie po to, by jednak coś zrobił. Zamiast tego, używając słów o pozytywnych konotacjach, powiedzmy prawdę, no może taką lekko ubarwioną. Chociażby, że stomatolog policzy ząbki czy poświeci w buzi magicznym światełkiem żeby sprawdzić czy ząbki są zdrowe. Tego typu wypowiedzi rozbudzą ciekawość malucha i sprawią, że pierwsza wizyta dziecka u dentysty przestanie stresować i nie stanie się dla niego zbytnim psychicznym obciążeniem.

Nie strach przed dentystą tylko zabawa

Jak pokonać strach przed dentystą, sprawiając zarazem ogromną przyjemność Naszemu Maluchowi? Oczywiście – wspólną zabawą! W końcu to właśnie poprzez zabawę Nasze Pociechy rozwijają swoje umiejętności poznawcze, inteligencję emocjonalną, a przy tym uczą się relacji międzyludzkich oraz zasad panujących w społeczeństwie. Nauka poprzez zabawę jest nie tylko najefektywniejsza, ale i bardzo przyjemna. Zatem jeśli nasze dziecko boi się dentysty, odczarujmy ponury stereotyp dentysty-sadysty i przemieńmy nasz domowy salon w profesjonalny gabinet stomatologiczny. Kupmy Maluchowi zabawkowy zestaw dentystyczny, albo po prostu wręczmy mu małą latarkę, lusterko i silikonową, kuchenną szpatułkę. Posadźmy w salonie misie i lalki jako pacjentów, albo, co jeszcze lepsze, sami poświęćmy się na tą chwilę. I koniecznie – zamieniajmy się rolami. Gdy Maluch dokona już przeglądu i „leczenia” naszego uzębienia, to my wcielajmy się w rolę lekarza, a Nasza Pociecha – pacjenta. Poprośmy szkraba o szerokie otwarcie ust i powiedzenie długiego „aaa”, podmuchajmy przez słomkę na jego ząbki i poświęćmy w buzi latarką. W ten sposób Nasz Maluch przygotuje się do roli prawdziwego Małego Pacjenta, paniczny strach przed dentystą okaże się nie faktem, lecz jedynie iluzją, a pierwsza wizyta dziecka u dentysty nie traumą, lecz wspaniałą przygodą.

Kij czy marchewka?

O ile kij, będący synonimem kary tudzież groźby może jeszcze bardziej spotęgować strach przed dentystą u dzieci, o tyle przydatna może okazać się wspomniana marchewka (nagroda). Istotny jest jednak moment podania owej marchewki, bowiem nie może on zburzyć odpowiedniej motywacji Naszego Malucha. Co to oznacza? Ano to, że marchewka ma być niespodzianką czy też nagrodą wręczoną szkrabowi już po wizycie u dentysty, a nie tuż przed nią. W żadnym wypadku nie może stanowić formy przekupstwa, dziecko musi bowiem rozumieć, że chodzi do stomatologa by mieć zdrowe zęby, a nie po to, by dostać nowe klocki lego. Taką niespodzianką tuż po wizycie u dentysty może być chociażby rodzinny wypad do zoo czy na nowy plac zabaw. Warto dodać, że same gabinety stomatologii dziecięcej również gratyfikują swoich Małych Pacjentów. Niektóre z nich wręczają dyplomy odważnego pacjenta, inne – drobne zabawki. Każda miła niespodzianka wręczona tuż po wizycie, bez względu na swoją postać, sprawi, że Maluch będzie posiadał pozytywne skojarzenia związane z wizytą w gabinecie i zniweluje u niego paniczny strach przed dentystą w przyszłości. Gdy nasze dziecko boi się dentysty, poza wspomnianą niespodzianką możemy także zastosować odpowiedni zestaw słów motywujących. Podczas samego zabiegu chwalmy Naszą Pociechę za odwagę, bijmy brawo, nazywajmy bohaterem, a na sam koniec przytulmy Malucha i powiedzmy mu, jak bardzo jesteśmy z niego dumni.

Gabinet przyjazny dzieciom

Czy istnieją jakieś inne wskazówki jak pokonać strach przed dentystą u dzieci? Oczywiście! Kolejną z nich jest chociażby wybór odpowiedniego gabinetu stomatologicznego, to znaczy takiego, który specjalizuje się w leczeniu Małych Pacjentów. Taki gabinet posiada wystrój, który przypadnie do gustu każdego szkraba i zatrudnia lekarzy, którzy posiadają odpowiednie predyspozycje do leczenia dzieci. Co to oznacza? Ano to, że stomatolodzy są cierpliwi i z łatwością zawierają kontakt z maluchami, a poza tym, co dla dzieci szczególnie istotne, są uśmiechnięci oraz noszą kolorowe mundurki i czepki. Co do wnętrza takiej kliniki – posiada poczekalnię zaopatrzoną w książeczki i zabawki, kolorowe ściany, a w samym gabinecie wyświetlane są ulubione bajki maluchów. Powyższe udogodnienia sprawiają, że Mały Pacjent czuje się w gabinecie niemalże jak w swoim drugim domu, jest spokojny i nie towarzyszy mu paniczny strach przed dentystą. Kolejną zaletą w przypadku wyboru gabinetu stomatologicznego specjalizującego się w leczeniu maluchów jest fakt, że na ogół stosuje on specjalne, bezbolesne metody znieczulenia, które sprawdzą się w momencie, gdy nasze dziecko boi się dentysty. Jedną z nich jest sedacja wziewna (czyli tzw. gaz rozweselający), która rozluźnia Malucha i skutecznie obniża jego strach przed dentystą, nie pozbawiając go przy tym świadomości. Drugą metodę stanowi znieczulenie komputerowe, dzięki któremu Nasza Pociecha unika widoku strzykawek, które bez wątpienia mogą wywoływać paniczny strach przed dentystą u dzieci. Zamiast niej mamy bowiem aplikator przypominający długopis czy też magiczną różdżkę, który podłącza się do ekranu specjalnego komputera. Co warte uwagi, znieczulenie komputerowe jest zupełnie bezbolesne – nie powoduje nieprzyjemnego uczucia rozpierania tkanek i sprawia, że przez cały czas trwania leczenia Mały Pacjent zachowuje normalną mimikę twarzy. Gdy dziecko boi się dentysty, przed znieczuleniem komputerowym można również zastosować znieczulenie miejscowe w formie żelu, kremu lub aerozolu aplikowanego w miejsce późniejszego wkłucia.

Jak opanować strach przed dentystą?

Na sam koniec, może dosyć przewrotnie, zostawiliśmy najważniejszą kwestię. Mianowicie – za strach przed dentystą u dzieci w większości przypadków odpowiedzialni są… sami rodzice. Oczywiście ci, którzy w przeszłości doświadczyli przykrych sytuacji w gabinecie stomatologicznym, niewyobrażalnego bólu, bądź złego leczenia. Im również towarzyszy strach przed dentystą i zupełnie nieświadomie, dobierając złe słowa lub opowiadając o swoich przerażających przeżyciach z przeszłości, sprawiają, że ich Pociechę również ogarnia paniczny strach przed dentystą. Zatem Drogi Rodzicu jeżeli i Ty należysz do grona dentobobów, zanim odbędzie się pierwsza wizyta dziecka u dentysty, powstrzymaj się proszę od przekazywania nieprzepracowanych traum i negatywnych emocji swojemu Maluchowi. Wówczas, posiadając zupełnie „czystą kartę”, Twoja Pociecha będzie miała możliwość wykreowania własnych obrazów i wspomnień na temat wizyty u stomatologa. Poniekąd na pewne usprawiedliwienie rodziców dodamy tylko, że według najnowszych badań, strach przed dentystą może być zaraźliwy, a nawet… dziedziczny! Bez względu na to, jakie podłoże ma paniczny strach przed dentystą u dzieci, wypróbujmy powyższe metody, aby temu zaradzić. Z pewnością, zaprocentuje to na przyszłość.

.

Umów się na konsultację do jednego z naszych lekarzy

Wiemy jak ważne jest zdrowie Twojego dziecka, dlatego zrobimy wszystko aby mu pomóc!